Faytamiin A: Haddii lagu qaato calool madhan, fiitamiinada waxa laga soo saarayaa saxarada ka hor inta aanu jidhku nuugin oo aanu ka faa’iidaysan. Faytamiinada milmi kara, sida fitamiin A, waa inay ku milmaan baruurta si ay u nuugaan xuubka caloosha iyo mindhicirka. Sidaa darteed, waa in la qaataa cuntada ka dib si loo hubiyo nuugista dhammaystiran.
Unugyada epithelial ee dadka da'da ah ayaa si fudud u dhaawacma, iska caabintooduna waa mid hooseeya. Shaqada ugu weyn ee Vitamin A waa in la ilaaliyo koritaanka unugyada epithelial kala duwan; sidaas darteed, kabitaan habboon oo fitamiin A ah ayaa lagama maarmaan ah. Marka laga soo tago in qaar laga helo cuntada (sida dabacasaha, waxyaabaha caanaha laga sameeyo, ukunta, beerka xoolaha, khudaarta cagaaran ee madow, iyo waxyaabaha caanaha laga sameeyo), kaabsoosha vitamin A waxa loo qaadan karaa si gooni ah, hal kaabsal hal mar maalintii, oo ka kooban 25,000 IU, si joogto ah.
Vitamin C: Kani waa biyo aad u jilicsan{0}}fitamiin milmi kara Hantideedu aad bay u degganayn, waxaana si fudud u burburiya oksaydhisku. Jidhka bini'aadamku ma samayn karo fitamiin C oo waa inuu ka helaa cuntada. Sidaa darteed, waa in taxaddar la sameeyaa marka la cunayo oo la karinayo fitamiin C. Vitamin C wuxuu u nugul yahay waxyeellada biyaha, kulaylka, iftiinka, ogsijiinta, iyo qiiqa. Ku qooynta biyaha, karinta, ama iftiinka qorraxda tooska ah waxay si weyn u baabi'in karaan fitamiin C. Intaa waxaa dheer, sigaarka hal sigaar ah wuxuu baabi'iyaa 25 mg oo fitamiin C ah, iyo isticmaalka 100 mg oo cunto shiilan ah ayaa sidoo kale yareysa 25 mg oo fitamiin C ah.
.
Faytamiin E: Waa nafaqo lagama maarmaan u ah jidhka bini'aadamka, dad badan ayaa si joogto ah u qaata fitamiin E. Si kastaba ha ahaatee, daraasad dhowaan la sameeyay ayaa muujinaysa in xadgudubka fitamiin E uusan ahayn mid waxtar leh oo kaliya laakiin sidoo kale wuxuu yareeyaa cimriga iyo iskahorimaadyada kolestaroolka{1}hoos u dhigista daawooyinka.
Cilmi-baarayaal ka tirsan jaamacadda Tel Aviv ee dalka Israa’iil ayaa daabacay daraasad cadadkeedii ugu dambeeyey ee joornaalka Maraykanka ee *Arteriosclerosis, Thrombosis & Vascular Biology* [7], iyaga oo dabagal ku sameeyay ku dhawaad 300,000 oo qof oo ka kala yimid Maraykanka, Yurub iyo Israa’iil, iyaga oo is barbar dhigaya kuwa qaatay fitamiin E iyo kuwa aan qaadan. Natiijooyinku waxay muujiyeen in kii hore lahaa ku dhawaad afar sano oo tayo leh oo ka tayo yar kuwa dambe.
Cuntooyinkee ayaa qani ku ah Vitamin E?
Waxa loogu yeero "tayada{1} sanadka nolosha la isku hagaajiyay" (QLAC) waxay u beddeshaa tirada sanadaha badbaadada ee leh tayada kala duwan ee nolosha waxayna u beddeshaa tiro u dhiganta sanado badbaado oo caafimaad buuxa ah. Waa fikradda loo isticmaalo in lagu qiimeeyo heerka isbeddelka tayada iyo tirada nolosha ee ay keeneen daaweynta iyo daryeelka caafimaadka. Si kastaba ha ahaatee, cilmi-baarayaashu waxay tilmaameen in tani aysan macnaheedu ahayn in qof kasta oo qaata fitamiin E uu noolaan doono afar bilood ka yar. Daraasado hore ayaa sidoo kale lagu ogaaday in kaabisyada Vitamin E aysan kaliya ka hortageynin cudurada qaarkood, laakiin sidoo kale laga yaabo inay khilaafaan kolestaroolka - hoos u dhigista daawooyinka. Cilmi-baarayaashu waxay sheegeen in haddii fitamiin E ku filan laga heli karo cuntada, kabitaanku waa mid aan loo baahnayn.
Faytamiin B6: Si khaldan u qaadashada qiyaaso sare oo pyridoxine ah (2-6g maalin kasta 2-40 bilood) sababtuna tahay diiqada caadada ka hor waxay sababi kartaa ataxia dareemaha oo horumarsan iyo daciifnimo ba'an ee meelaynta lugaha hoose iyo dareenka gariir, iyada oo saameyn yar ku yeelanaysa taabashada, heerkulka, iyo dareenka xanuunka. Matoorka iyo habdhiska dareenka dhexe ma dhaawacmaan. Soo kabashada ka dib joojinta pyridoxine waa mid aad u gaabis ah, bukaanada qaarna waxay soo kabsadaan qayb ahaan. Fiitamiinada ka hortagga kansarka waa qaybo ka mid ah unugyada kala duwan ee jidhka bini'aadamka mana bixiyaan tamar. Qaadashada xad dhaafka ah faa'iido uma laha jidhka, qaarna xitaa waxay soo saari karaan waxyeelo sun ah ama dhimasho.